Geobsedeerd door het oppervlakkige: de Amerikaanse liefde voor waardeloos papier

Facebooktwitter

In de Verenigde Staten is er één document dat het gehele politieke debat weet te gijzelen. We hebben het dan natuurlijk over de Constitution, ofwel de Amerikaanse grondwet. Voor veel conservatieven en libertariërs belichaamt dit document dé waarden waar de Verenigde Staten op gebouwd zijn en dienen we het dan ook als een soort heilige graal te beschouwen: iedere letter heilig. Voor de sociaal-democraten en liberalen geldt het meestal juist als een ‘levend document’ dat moet worden geïnterpreteerd in het licht van de moderne mentaliteit— waardoor de grondwet een document wordt dat de mogelijkheid geeft om de overheid uitbundig te laten groeien door dat eindeloze herinterpreteren van de tekst naar eigen gelang.

Kortom, de constitutie weet een heleboel los te weken in de verschillende politieke kampen. Feit is echter dat deze hele discussie tegelijkertijd laat zien hoe ongelofelijk oppervlakkig het Amerikaanse debat nu eigenlijk is en in die zin een versterkte afspiegeling is van het Europese debat. Het gaat namelijk niet om de metafysische grondslagen achter de tekst. Neen, het gaat enkel en alleen over de tekst zelf.

Eerder schreef ik in een essay over de Magna Carta al over het verschil tussen de thin en thick benadering van het interpreteren van teksten. Dit komt ook bij de grondwet van de Verenigde Staten aan bod. We zien immers dat de progressieven enkel leven met de waan van de dag. Tijdloze principes zijn er geheel niet bij. De conservatieven, aan de andere kant, hameren op de letter van de wet omdat het de letter van de wet is. De diepere betekenis van de woorden blijft ook deze mensen echter onbekend. Beide kampen zijn hierdoor intellectuele ééndagsvliegjes en de positie dat de woorden van de grondwet bedoeld waren om tijdloze waarden uit te drukken—en dat vooral die waarden moeten worden gekend, begrepen en verdedigd—wordt door vrijwel niemand gehanteerd.

Het fascinerende van de grondwet is dat deze werd opgesteld door de intellectuelen in het tijdperk vóór de filosofische en praktische verschrikkingen van de Franse Revolutie. Weliswaar hebben wij het ook over de Amerikaanse Revolutie, maar deze revolutie had een geheel andere metafysische achtergrond en één begrip staat daarin centraal: Het natuurrecht. Dit idee houdt in dat ieder mens bepaalde rechten heeft die van nature ingegeven zijn en door middel van de Rede ingezien kunnen worden. Belangrijker nog is dat het natuurrecht de gruwelen van het positivistische recht, zoals wij kennen sinds de Franse Revolutie, teniet doet, daar het natuurrecht tijdloos en universeel is. Dit in tegenstelling tot de positivistische benadering van recht.

We zien hier al gelijk waar het mis gaat bij zowel de conservatieven als de progressieven in het hedendaagse debat. Beide kampen hanteren namelijk een overduidelijk positivistische benadering van het wettelijk document. Terwijl de progressieven naar gelang de wet blijven omvormen en herinterpreteren totdat het hun uitkomt, kijken de conservatieven enkel naar de letter en gebruiken zij de inhoud van het document om diezelfde inhoud van het document te bevestigen: een klassieke cirkelredenering, waarmee geen enkel recht wordt gedaan aan de daadwerkelijke gedachte achter de grondwet, namelijk het natuurrecht. Neen, in plaats daarvan baseren beide kanten hun moraal op woorden, niet op de waarden achter die woorden.

Wie de betekenis van de grondwet wil begrijpen moet bekend zijn met het intellectueel en ethisch kader van de Framers of the Constitution; de opstellers van de grondwet. Thomas Jefferson (de auteur van de Onafhankelijkheidsverklaring) en James Madison (de hoofdauteur van de Constitutie) waren voor een letterlijke interpretatie van de tekst, maar weet men wel waarom? Zij waren voor ‘strict constructionalism,’ een benadering van de constitutie waarbij de tekst streng moest worden geconstrueerd. Hetgeen betekent dat er geen dingen in de tekst gelezen mochten worden die er niet echt in stonden. De reden daarvoor was dat de tekst dan lukraak zou kunnen worden ‘geïnterpreteerd,’ waardoor de rechten van mensen geschonden zouden worden. Oftewel, precies wat de progressieven nu willen, is wat de Founders en de Framers wilden voorkomen.

Men moet echter niet denken dat dit betekent dat deze heren de tekst heilig wilden verklaren, conservatieven moeten hun enthousiasme dus even inhouden. Jefferson wilde de grondwet namelijk een horizonclausule geven. Iedere twintig jaar zou de grondwet automatisch ongeldig moeten worden verklaard, zodat er een nieuwe grondwettelijke conventie moest komen om de constitutie te herzien. Of dit een verstandig idee was, valt te bezien (Madison was er niet bepaald voor), maar het toont aan dat de oervader van ‘strict constructionism’ géén bijzonder ontzag had voor woordjes of letters. Hij wilde de mensen aanzetten om iedere generatie juist opnieuw na te denken over de morele waarden die achter de grondwet staan.

Concluderend kunnen we vaststellen dat het gehele debat in de Verenigde Staten op zijn zachts gezegd bijzonder oppervlakkig is en hun juridisch-ethische debat de diepgang heeft van een omgestoten glas water. We weten echter ook dat de discussie bij lange na niet altijd zo gemakzuchtig was: denkers als Jefferson en Madison hebben al aangetoond dat het prima mogelijk is om een goede discussie aan te gaan over de waarden achter de constitutie. Men zou zich dus eens goed achter de oren moeten krabben, en zich af vragen waar het precies mis ging met de intellectuele en juridische traditie van de Verenigde Staten.

Facebooktwitter

Be the first to comment on "Geobsedeerd door het oppervlakkige: de Amerikaanse liefde voor waardeloos papier"

Leave a comment

Your email address will not be published.


*


Door de site te blijven gebruiken, gaat u akkoord met het gebruik van cookies. meer informatie

De cookie-instellingen op deze website zijn ingesteld op 'toestaan cookies "om u de beste surfervaring mogelijk. Als u doorgaat met deze website te gebruiken zonder het wijzigen van uw cookie-instellingen of als u klikt op "Accepteren" hieronder dan bent u akkoord met deze instellingen.

Sluiten