Academische onverantwoordelijkheid

KNAW [https://www.flickr.com/photos/79173061@N08/27862444811], foto door KNAW Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen [https://www.flickr.com/photos/79173061@N08/], CC BY 2.0 [https://creativecommons.org/licenses/by/2.0/]
Facebooktwitter

Momenteel gaat er een petitie rond die gericht is op VVD’er Pieter Duisenberg, recentelijk benoemd tot voorzitter van de VSNU— de Vereniging van Samenwerkende Nederlandse Universiteiten. Het is in dit tijdsgewricht niet geheel verrassend dat de petitie is gestart omdat Duisenberg de universiteit als een bedrijf zou zien:

“Wij – leden van de Nederlandse academische gemeenschap – wijzen de benoeming van Pieter Duisenberg (VVD) tot voorzitter van de VSNU af. Keer op keer heeft hij zich als woordvoerder van zijn partij uitgesproken voor een beleid in het hoger onderwijs dat alles ondergeschikt maakt aan politieke en economische doelstellingen, zonder rekening te houden met een democratisch vereiste academische vrijheid, zonder intern begrip van de geleefde realiteit van studenten, stafleden en onderzoekers en uiteindelijk zonder omvattend idee van de universiteit.” (petitie)

Mijns inziens is de petitie en de hele gedachte erachter één grove misvatting van de aard der zaken. Sterker nog, deze gehele episode toont des te meer aan hoezeer het hoger onderwijs in de greep wordt gehouden van de Marxistische notie dat studies er met name moeten zijn om geheel aan de eisen van de student te voldoen en dat deze geen enkele verantwoording hoeft af te leggen voor zijn opleiding. Dit zien we weer terug in de rest van de petitie:

“Duisenberg wil de allocatie van de onderwijsmiddelen verbinden aan prestatieafspraken op basis van kwantitatieve indicatoren, niet alleen door ‘interne stakeholders’ (studenten en docenten) maar ook door het bedrijfsleven. Ook wil hij dat het onderwijsbekostigingsmodel meer ‘vraaggestuurd’ wordt opgezet. Hij wil dat de universiteiten nog meer geprikkeld worden om hun studies ‘in de markt te zetten’.” (petitie)

Klaarblijkelijk is het kwalijk dat er wordt gekeken naar de potentie die studies hebben om de maatschappij van enig nut te voorzien en is het al helemaal absurd dat er naar prestaties wordt gekeken, want wie immers Hongaarse trompettenpoëzie uit de tweede helft van de achttiende eeuw wil gaan studeren, zou zonder meer recht moeten hebben op gratis geld, dat is immers ‘democratisch.’ Democratisch in de zin dat die enkele personen hun studie op kosten van de belastingbetaler mogen doen, niet democratisch in de zin dat er daadwerkelijk door de meerderheid besloten mag worden wat voor voorwaarden er aan deze studies hangen. Dat zou immers te veel marktwerking zijn, en marktwerking is vies.

Al eerder werd beweerd dat Duisenberg onderzoek wilde doen naar de politieke kleur van universitaire medewerkers en wetenschappers. Dat dit bij de ‘democratische’ en ‘kritische’ gemeenschap kwaad bloed zette, was dan ook niet bepaald een verrassing te noemen. Ook de petitie verwijst hiernaar als een van de vele redenen waarom de heer Duisenberg niet in staat zou zijn om voorzitter te zijn. Problematisch is echter dat Duisenberg zelf helemaal niet zo ver wil gaan. NRC Handelsblad heeft hier ook al over geschreven en meldt:

De petitie linkt door naar een stuk in het Amsterdamse universiteitsblad Folia onder de kop „VVD wil onderzoek naar politieke kleur universitaire medewerkers”. Daarin wordt verwezen naar een artikel in ScienceGuide dat verslag deed van een oproep van Duisenberg in de Tweede Kamer om te onderzoeken „hoe politiek homogeen de Nederlandse universiteiten zijn”. Duisenberg noemde daarbij ook een methodisch bekritiseerd antropologisch onderzoek van de Universiteit van Amsterdam naar 22 anonieme vrouwelijke jihadgangers door middel van chats, waarbij de onderzoekster zelf zou sympathiseren met IS. Folia citeert uit het interview met Duisenberg in ScienceGuide: „Onderzoek van die dames die bij Islamitische Staat hadden gezeten en het allemaal heel fijn hadden gevonden, dat wordt allemaal toegestaan.” Folia voegt daar zelf aan toe: „[Duisenberg] vindt dat er een onderzoek moet plaatsvinden naar de politieke voorkeur van wetenschappers.” Op die zin is de petitie gebaseerd.” (NRC)

Echter:

“Daarop diende Duisenberg met zijn partijgenoot Karin Straus een motie in voor het „vrije woord in de wetenschap”. Zij verzoeken de regering „om een nadere beschouwing en advies te vragen aan de Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen (KNAW) of zelfcensuur en beperking van diversiteit van perspectieven in de wetenschap in Nederland een rol spelen en met aanbevelingen te komen hoe te allen tijde het vrije woord binnen de wetenschappelijke waarheidsvinding de ruimte zou moeten krijgen.” (NRC)

Niet alleen klopt het dus niet dat Duisenberg onderzoek wil doen naar de politieke kleur, waarmee hij in mijn optiek dus niet ver genoeg gaat, maar met deze petitie wordt dus alleen maar het gehele idee achter de motie onderschreven: zodra men een andere visie aanhangt, is opeens het gehele academische leven in gevaar en wordt er geschreeuwd om ‘meer onafhankelijkheid.’ Geheel op kosten van u als belastingbetaler natuurlijk.

Het is overigens hilarisch dat wordt beweerd dat een persoon als Duisenberg niet de kwalificaties bezit om een dergelijke taak op zich te nemen als voorzitter, omdat hij zogezegd niet zou vechten voor de ‘autonomie’ van de universiteiten. Die zogeheten autonomie moet dan natuurlijk wel weer bekostigd worden door de overheid, wat er dus op neerkomt dat de belastingbetaler mag betalen voor de studenten. De suggestie dat de universiteiten én studenten dan ook maar enige verantwoording hoeven af te leggen voor het gebruik van al dit geld wordt dan wel gemakzuchtig afgedaan als ‘de universiteit is geen bedrijf,’ maar uiteindelijk komt het er simpelweg op neer dat er hier wordt geëist dat er wel geld in het laatje komt, geld dat de belastingbetaler heeft moeten verdienen met hard werken.

Kortom, als er één ding is wat de petitie wel aantoont, dan is het wel het feit dat het academische leven momenteel compleet gedomineerd wordt door de Marxistische notie dat zowel studenten als de academie zelf geen verantwoordelijkheid voor hun keuzes en curriculum zouden moeten dragen, maar dat zij wel geheel door de maatschappij gecompenseerd zouden moeten worden. In plaats van op deze manier verder te gaan, zouden we er goed aan doen indien we meer gaan kijken wat voor een vraag en aanbod er aanwezig is op de markt en bovenal, dat we studenten én universiteiten, mochten zij zo graag democratisch en autonoom werken, geheel loskoppelen van het ontvangen van belastinggeld.

De universitaire wereld zal dus een keuze moeten maken. Men kan volledige beslissingsbevoegdheid over de eigen keuzes en het eigen curriculum, maar dan ook géén publieke financiering meer… of men kan publieke financiering genieten, maar dan wel verregaande verantwoording schuldig schuldig zijn tegenover de belastingbetaler die de rekening betaalt. Wie immers geheel onafhankelijk wil gaan handelen naar eigen gelang, mag daar dan ook zelf voor opdraaien. Met onafhankelijkheid komt namelijk een behoorlijke dosis verantwoordelijkheid kijken— en wie het ene wil, kan niet zonder het andere.

Facebooktwitter

Be the first to comment on "Academische onverantwoordelijkheid"

Leave a comment

Your email address will not be published.


*


Door de site te blijven gebruiken, gaat u akkoord met het gebruik van cookies. meer informatie

De cookie-instellingen op deze website zijn ingesteld op 'toestaan cookies "om u de beste surfervaring mogelijk. Als u doorgaat met deze website te gebruiken zonder het wijzigen van uw cookie-instellingen of als u klikt op "Accepteren" hieronder dan bent u akkoord met deze instellingen.

Sluiten