Het KWF liegt. Maar wat kost een roker nu echt?

logo-kwf
Facebooktwitter

De prijzen van een pakje sigaretten verhogen naar 24 euro, nog meer rookverboden en een grote anti-tabakscampagne. Dat zijn zomaar een paar van de maatregelen die het KWF gisteren voorstelde in een persbericht dat door alle grote media werd overgenomen. Het belangrijkste argument vormden deze keer de kosten van het roken die zij becijferden op 1,7 miljard euro per jaar. Het rapport, wat schijnbaar door geen journalist gelezen is, rammelt echter aan alle kanten.

In het rapport, hier te vinden voor wie het wil controleren, wordt gesteld dat rokers door ziekten de samenleving vele miljoenen per jaar kosten. Alleen kijkt het KWF enkel en alleen naar de kosten die per jaar worden gemaakt, de korte termijn dus. Als gevolg daarvan worden zaken als goedkopere ouderenzorg (rokers leven immers korter) en minder pensioengebruik (om dezelfde redenen) niet meegenomen. Dat terwijl dat enorme baten oplevert.

De werkelijke kosten/baten van het roken

Uit een onderzoek van Barendregt et al blijkt al dat rokers over hun gehele levensduur een stuk goedkoper zijn aan zorg dan niet-rokers. Doordat rokers eerder sterven maken zij minder gebruik van ouderenzorg, die een stuk duurder is dan de kosten van behandelingen voor rokersziekten. Uit het onderzoek blijkt dat mannelijke rokers 10.700 dollar goedkoper uit zijn (naar huidige koers 9.500 euro) en vrouwelijke rokers 16.300 dollar (14.500 euro).

Naast lagere zorgkosten zorgt de vroegere sterfdatum van rokers ook voor lagere pensioenkosten. De gemiddelde pensioenuitkering in Nederland (inclusief AOW) bedraagt volgens het CBS 19.800 euro per jaar. Rokers betalen evenveel premies als niet-rokers maar maken er korter gebruik van. Gemiddeld stopt een roker rond zijn vijfenveertigste volgens het CBS. Als we daarvanuit gaan leeft een rokende man tot zijn 74,9 jaar, tegen een niet-rokende man 77,8 jaar. Een rokende vrouw leeft 79,4 jaar tegen een niet-rokende vrouw 81,2 jaar. Zo maken rokende mannen 57.420 euro minder pensioen op en rokende vrouwen 35.640 euro.

De accijnzen leveren ook 2,5 miljard euro per jaar op. Uitgaande van een tabaksconsument die een pakje per dag rookt, achttien jaar lang (volgens het CBS het gemiddelde), komen we uit op 6570 pakjes sigaretten over de hele levensduur. Uitgaande van de huidige tarieven van 4,49 euro aan belastingen en accijnzen per pakje sigaretten, komen we uit op 29.500 euro per roker.

Wel is er het verlies van arbeidsproductiviteit door ziekte, maar volgens het RIVM is dat niet meer dan 105 euro per jaar (hier te vinden op pagina 35). Bij een ruimgerekende vijfenveertigjarige werkduur komt dat uit op 4725 euro per roker. Verlies door rookpauzes wordt niet meegerekend omdat de werkgever zelf de keuze heeft of die zijn personeel dergelijke pauzes toekent.

Als we de eindbalans opmaken komen we uit op een hele andere berekening dan de KWF maakt. In een, toegegeven amateuristische, berekening komt dat uit op vele tienduizenden euros aan besparingen. Over de gehele levensduur zijn mannelijke rokers bijna 92.000 euro goedkoper dan hun niet-rokende evenknie en rokende vrouwen bijna 75.000 euro goedkoper voor de samenleving.

 

Knipsel

Het beleid werkt niet

Misschien is nog wel erger dat het hele antitabaksbeleid totaal niet werkt. Het KWF wil onder meer hogere accijnzen en meer voorlichting over de gevaren van roken. Maar opvallend is ook dat het KWF (en Trimbos en het RIVM) tegelijk ook veel oud beleid voorstellen dat in Nederland allang van kracht is. Voorbeelden daarvan zijn de rookverboden op de werkvloer (waaronder in de horeca), waarschuwingen op pakjes en het verbod op tabaksreclame. Sinds de Paarse kabinetten wordt er in Nederland een antitabaksbeleid gevoerd, met name onder leiding van de zogenaamd liberale D66. Tegen 2004 waren de meeste anti-tabaksmaatregelen al doorgevoerd.

Sindsdien is de daling van het aantal rokers die zich al in de jaren ’70 inzette, gestagneerd. Tussen 2004 en 2006 steeg het aantal rokers zelfs weer licht. Inmiddels roken 38 procent van de Nederlanders tussen de 20 en 30 jaar oud (tegen ruim 18 procent op het totaal).

Een maatregel die nu steeds meer en meer wordt ingezet en die het KWF ook bepleit is de verhoging van de tabaksaccijnzen. Ook dat heeft echter niet het gewenste effect, het heeft enkel de zwarte markt groter gemaakt. In de Amerikaanse staat New York, waar de accijnzen tot de hoogste van Amerika behoren, is de zwarte markt al zo groot dat de politie het vergelijkt met de drugsmarkt. In Nederland zorgden de stijgende accijnzen ervoor dat de laatste jaren de opbrengsten zijn gedaald van 2,5 naar 2,4 miljard euro, ondanks dat het aantal rokers gelijk is gebleven. Sinds 2013 wordt jaar na jaar de verwachtte tabaksaccijns te hoog ingeschat door de minister van Financiën. De verkoop van sigaretten in Nederland is met een kwart afgenomen.  België en Duitsland varen er wel bij, die zagen hun tabaksinkomsten juist toenemen door de Nederlandse rokers.

Plain packaging, waarbij de fabrikanten hun logo niet meer mogen gebruiken en de pakjes blanco worden (afgezien van een grote waarschuwingssticker), is kortgeleden ook al eens voorgesteld. Australië kent een dergelijk systeem al sinds 2011 en sindsdien wordt het door de World Health Organisation (WHO) gepromoot als een van de middelen om het tabaksgebruik drastisch in te perken. Het opvallend dat de WHO zo’n geflopt programma wil verspreiden, gezien het aantal rokers dat zegt te willen stoppen door gezondheidswaarschuwingen is gedaald van 15,2 % naar 11,1 %. Het aantal rokers is dan ook niet afgenomen in deze periode, sterker nog, het aantal minderjarige rokers is sindsdien zelfs toegenomen van 2,5 % naar 3,4 %. Een mogelijke verklaring daarvoor is dat de waarschuwingslabels zodanig in-your-face zijn, dat mensen ze gaan negeren.

Ook de lessen uit het verleden wijzen uit dat menselijk gedrag niet volledig te sturen is. Zelfs toen sigaretten verboden waren in vijftien Amerikaanse staten groeide het aantal rokers gestaag door, hetzelfde gold overigens voor het aantal drinkers tijdens de drooglegging in dezelfde periode. Zelfs toen de nazi’s met het eerste grootschalige tabaksbeleid in de geschiedenis kwamen, steeg het aantal rokers er harder dan in Frankrijk in dezelfde periode.

De paternalisten stoppen nooit

De tabakspaternalisten zullen niet stoppen voor zij Nederland rookvrij krijgen, zo stellen het KWF en Trimbos in hun persbericht strijdvaardig. Met andere woorden: zij willen uiteindelijk een totaalverbod. Maar daar stoppen de paternalisten niet. Zodra tabak verboden is, gaan zij achter andere pleziertjes aan, of het nu alcohol, gokken, fastfood of suiker is. In Australië probeert de groep die plain packaging heeft ingevoerd het al uit te breiden naar wijn, fastfood en suikerrijk voedsel, voormalig burgemeester van New York die eerder een rookverbod op de stoep voor elkaar kreeg, pleitte later tegen grote frisdrankbekers en de puriteinen die alcohol verboden wisten te krijgen in de VS tijdens de jaren ’20, stortten zich vervolgens succesvol op een sigarettenverbod.

Dus denk niet dat je veilig bent als je niet rookt. Tabak is het eerste dominosteentje in een serie van ongezonde of ongewenste pleziertjes. Als de elite de sigaret verboden heeft gekregen, komen  ze achter jouw pleziertje aan!

Facebooktwitter

Be the first to comment on "Het KWF liegt. Maar wat kost een roker nu echt?"

Leave a comment

Your email address will not be published.


*


Door de site te blijven gebruiken, gaat u akkoord met het gebruik van cookies. meer informatie

De cookie-instellingen op deze website zijn ingesteld op 'toestaan cookies "om u de beste surfervaring mogelijk. Als u doorgaat met deze website te gebruiken zonder het wijzigen van uw cookie-instellingen of als u klikt op "Accepteren" hieronder dan bent u akkoord met deze instellingen.

Sluiten