Trump zal de Republikeinse partij voorgoed veranderen

Donald Trump, Foto door Gage Skidmore [https://www.flickr.com/photos/gageskidmore/], cc-by-sa-2.0 [https://creativecommons.org/licenses/by-sa/2.0/]
Facebooktwitter

Naarmate de voorverkiezingen in de VS vorderen lijkt de kans op een Trump-kandidatuur voor de republikeinen steeds groter te worden. Inmiddels heeft hij ruim vierhonderd delegates en kan enkel Ted Cruz hem nog inhalen, tenzij geen van de kandidaten een meerderheid haalt en het op het partijcongres wordt beslist. Op verschillende Amerikaanse nieuwszenders wordt al de vergelijking gemaakt met de kandidatuur van Barry Goldwater in 1964. Die vergelijking is zowel terecht als onterecht.

De nominatie van Barry Goldwater

Goldwater haalde in 1964 de nominatie binnen na grote verdeeldheid binnen de Republikeinse partij, het klassieke “waar twee honden vechten om een been”- scenario. Goldwater was onpopulair bij het establishment, net als Trump, en won vooral doordat veel kandidaten samen de stemmen verdeelden, net als bij Trump, hij won met slechts iets meer dan ’n derde van de stemmen, wederom net als Trump. Een aanzienlijk deel van de Republikeinse partij, vooral de traditionele basis van destijds, had problemen met zijn standpunten; radicaal conservatief, voor een kleine overheid en minimale rol van de overheid in de economie. Datzelfde geldt voor Trump, zij het daar tegen Trump juist het argument gemaakt wordt dat hij niet conservatief (genoeg) is; pro-abortus, anti vrijhandel en pro- centralisme. Het is ook de enige overgebleven kandidaat die eminent domain (onteigening) verdedigd terwijl de republikeinen in het congres net een wet hebben aangenomen die dat sterk inperkt. De situatie is dus vergelijkbaar, de standpunten echter niet.

Met de kandidatuur van Barry Goldwater liep het slecht af, op de korte termijn tenminste. Hij verloor de verkiezingen van de Democratische President Lyndon B. Johnson en won zelf slechts zes van de tweeënvijftig staten. Op de lange termijn echter veranderde hij de Grand Old Party definitief. Hij bracht nieuwe mensen in de Republikeinse Partij, waarvan Ronald Reagan de bekendste is (bekijk de fantastische speech waarin hij zijn steun voor Goldwater uitsprak hier). De koers van de partij werd ook verlegd naar meer richting kleine overheid, pro vrijhandel, kortom de retoriek van de Republikeinen vandaag de dag. Daarvoor was die veel gematigder, veel minder ideologisch gedreven (er was weinig Republikeins verzet tegen de grote uitbreidingen van de verzorgingsstaat) en isolationistisch. Er wordt wel gezegd dat Ronald Reagan in 1980 vooral won doordat Barry Goldwater het land eerder klaar maakte voor de pro-vrijheidsboodschap.

PD Goldwater en Reagan

Barry Goldwater (links) en Ronald Reagan in 1964

Dat is eigenlijk ook de eigenlijke functie van een president of presidentskandidaat. In de formele macht valt het allemaal wel mee, het systeem van checks and balances voorkomt dat de president té machtig wordt. De rol van de president ligt dan ook niet in korte termijnbeleid of wetten maken maar de president bepaalt de politieke cultuur, de politieke agenda (de vraag waar de focus op ligt) en de lange termijn in de supreme court, het hooggerechtshof waar de president de kandidaten mag voordragen. De rol van de president ligt veel meer op de grote thema’s en de lange termijn dan het dagelijks beleid zoals in Nederland de premier doet.

Zo kunnen presidenten de richting, de politieke koers van het land veranderen en presidentskandidaten precies hetzelfde binnen hun partij. Hetzelfde is te zien bij de democraten waar de strijd gaat tussen de Obama’s (met een linksere koers) en de Clintons (met een gematigde, wat rechtsere koers). Maar de richting waar Donald J. Trump de partij heen zal sturen is een absolute ramp.

De Muur

Waar Goldwater de koers verlegde richting minder overheid, pro vrijhandel, pro vrijheid in algemene zin, doet Trump dat in de omgekeerde richting. In de beginperiode kreeg hij veel steun om zijn immigratiestandpunt, maar daarin was hij (buiten de retoriek) nauwelijks anders dan de andere kandidaten. De welbekende muur staat er voor een belangrijk deel al (met steun van republikeinen in staten als Arizona en Texas), het tijdelijke inreisverbod voor moslims werd ook voorgesteld door de libertarische Rand Paul en zijn algemene immigratielijn vertoond veel gelijkenissen met die van Ted Cruz, de huidige nummer twee bij de Republikeinen, die bijvoorbeeld ook voor de bouw van een muur pleit, in 2011 al zelfs.

PD muur

De muur in de buurt van San Diego, Californië, anno 2006

Maar de reden waarom Trump het zo goed doet in de Rust Belt, het vroegere industriële hart in het noorden van de VS, nu vooral vergane glorie met veel gesloten fabrieken, is door zijn anti-vrijhandel speeches. Het is dezelfde reden als waarom Bernie Sanders in hetzelfde gebied bij de democraten Hillary Clinton verslaat (die vooral wint in het zuiden van de VS). De kiezers van Sanders en Trump zouden volgens verschillende electorale onderzoeken zelfs overlap vertonen waar beide kandidaten last van kunnen hebben bij open primaries waarbij niet-leden mee kunnen stemmen bij de voorverkiezingen. Trump haalt ook veel linkse onafhankelijke kiezers en ex-democraten binnen met vooral dat standpunt, precies zoals Goldwater eerder juist deed met rechtse kiezers met een minarchistisch standpunt.

Zo kan er een einde komen aan tientallen jaren kleine overheid retoriek (helaas bleef het bij retoriek) bij de GOP. We zagen het eerder al gebeuren bij de Teaparty (waarbij TEA staat voor taxed enough already), een protestbeweging ontstaan aan het begin van Obama’s presidentschap, die de partij richting lagere belastingen en minder overheidsbemoeienis wilde sturen. De beweging won meerdere verkiezingen waarbij het gevestigde kandidaten versloeg ten gunste van onbekende teaparty’ers. Maar uiteindelijk werd de teaparty deels gekaapt door sociaal-conservatieve christenen die juist meer overheidsbemoeienis in het leven van mensen bepleiten. Tegelijk werd de Teaparty tegengewerkt door het establishment van de Republikeinse partij, vooral toen er eenmaal leden van die club in het congres en de senaat kwamen.

Het establishment heeft zijn eigen nachtmerrie gecreëerd

De Teaparty verzette zich dan ook zowel tegen Obama als tegen Bush die als te gematigd en links werd gezien, maar ook tegen het huidige establishment dat niet conservatief (genoeg) zou zijn. Toch keerden veel vroege Teapartyleden zich tegen mede-anti-establishmentkandidaat Donald Trump, waaronder iemand als Ted Cruz, de voornaamste tegenstander van Trump. De steun voor Trump komt vooral vanuit linkse republikeinen als Chris Cristie en Mike Huckabee.

De uitgekomen nachtmerrie van het establishment is door henzelf gecreëerd. Toen de teaparty kwam om de partij terug te sturen in de richting van Goldwater, ontstaan na een verlinksing onder de gematigde republikeinen Bush en McCain (en in mindere mate Romney), werden ze tegengewerkt en weggehoond. Naast Trump zijn teaparty-senatoren als Ted Cruz en Mike Lee en -congresleden als Justin Amash de meest gehate figuren binnen de gevestigde orde van de Republikeinse partij. Eric Cantor, de gedoodverfde opvolger van de voormalige aanvoerder van de Republikeinen in het congres werd verslagen door een teaparty’er. Maar in plaats van het te accepteren en de woede vanuit de basis van de Republikeinse partij die zich niet langer vertegenwoordigd voelde in Washington proberen te begrijpen koos men voor de ramkoers. Die strategie heeft een lelijk kind gebaard in de vorm van Donald Trump die de partij wel eens definitief zou kunnen veranderen in iets wat ver afstaat van zowel het establishment als de basis van de Republikeinse partij. Dat is erg zonde in een tijd dat juist het omgekeerde mogelijk was geweest.

 

Facebooktwitter

Be the first to comment on "Trump zal de Republikeinse partij voorgoed veranderen"

Leave a comment

Your email address will not be published.


*


Door de site te blijven gebruiken, gaat u akkoord met het gebruik van cookies. meer informatie

De cookie-instellingen op deze website zijn ingesteld op 'toestaan cookies "om u de beste surfervaring mogelijk. Als u doorgaat met deze website te gebruiken zonder het wijzigen van uw cookie-instellingen of als u klikt op "Accepteren" hieronder dan bent u akkoord met deze instellingen.

Sluiten