Een grote omwenteling: het gepeupel wint aan macht

Facebooktwitter

The times they are a-changing, zong Bob Dylan al meer dan een halve eeuw geleden. Misschien elke generatie wel dat ze op de drempel van een grote omwenteling staat, en al zijn protestsongs zo populair niet meer, toch zullen wij daarop geen uitzondering zijn. Is dat terecht? Alleen de afgelopen weken al waren er genoeg tekenen aan de wand om te geloven dat er iets staat te gebeuren: kennis is macht en wij, het gepeupel, hebben er steeds meer van.

De gevestigde orde, het politieke midden, faalt. Het begon met een onrealistisch idealisme dat van bovenaf moest worden opgelegd: een maakbare economie, multicultuur. Maar er is inmiddels zoveel water bij de wijn gedaan dat de meest wanhopige alcoholist zijn neus er nog voor op zou halen. Er is allang geen visie meer, de waan van de dag regeert en de elite worstelt om de zorgen waarin ze de gewone mens heeft gestort te adresseren zonder het eigen ongelijk toe te geven. Een onmogelijke opgave, maar gezichtsverlies lijden is politieke zelfmoord en uiteindelijk dient de politiek vooral zichzelf – er is geen hoger doel waarvoor ook maar iemand bereid is zijn carrière op te offeren. Het is daarom dat de structurele problematiek met “vluchtelingen”, met immigranten, en met extremistische moslims nog altijd als losstaande incidenten moet worden geduid.

Coalitiepolitiek heeft alle politieke stromingen doen samensmelten in een kleurloze brij, de journalistiek is ingekapseld en is zelf onderdeel geworden van de bestuurlijke elite die zij hoort te bewaken. Maar de politiek is haar grip op de informatiestroom kwijtgeraakt. Dankzij sociale media hoeft nog maar één slimme geest door het rookgordijn heen te prikken en binnen de kortste keren weet iedereen hoe de vork in de steel zit.

Intimidatie, desinformatie en bangmakerij hebben steeds minder effect. Het volk is geïnformeerd en eist inspraak, of zoals Nigel Farage het noemde: “it’s referendum season.” Natuurlijk gaan er rancunestemmers zijn op 6 april (Nederland, associatieverdrag) en 23 juni (Groot Brittannië, Brexit). Dat is logisch: de EU is het toonbeeld van een elite die de burger bewust op afstand houdt; het is een onderonsje tussen politici, bureaucraten en lobbyisten. De mening van het volk wordt geminacht en is niet gewenst. Het is het ultieme marxistische maakbaarheidsideaal: ‘wij, de politieke klasse, weten veel beter dan uzelf wat het beste voor u is’. Het is dus niet verwonderlijk dat mensen elke kans die zij krijgen om hun mening te geven aangrijpen om roet in het elitaire eten te gooien. Voor elke keer dat we niet de kans kregen om onze mening te geven, of dat er naar onze mening simpelweg niet geluisterd werd, zullen we nu duidelijk maken dat het anders moet. Of misschien willen we gewoon de elite zien zweten als ze straks geconfronteerd worden met de volkswoede die ze al tientallen jaren lang vakkundig buiten de muren van hun politieke paleizen houden. 

En het is niet alleen de EU: de maakbare (multiculturele uiteraard) samenleving, de verzorgingsstaat. Alles wat door bureaucraten ontworpen en gecreëerd is staat op springen. De gevestigde orde verwijt protestpartijen een gebrek aan inhoud, maar ze zijn bezig aan een onstuitbare opmars. De burger heeft meer vertrouwen in degene die problemen erkent, ook als die geen oplossing kan bieden, dan in degene die doet alsof de problemen niet bestaan, of ze zelfs heeft veroorzaakt. (Dit verklaart ook het succes van Donald Trump in de VS, en de totale paniek waarmee politici en commentatoren op hem reageren.)

De politiek is allang geen roeping meer. Politici gaan de politiek niet in om mensen te helpen (alsof dat niet al erg genoeg is), maar om zichzelf te helpen. De politiek is zelfs verworden tot een springplank voor mensen die daarmee hun eigen ambities hopen te bereiken (zoals flyeren voor carrièrepolitici in andere landen). De politiek is ontmaskerd als een spel: er wordt af en toe een pion geofferd, maar de beste spelers blijven zitten totdat ze zelf kans zien om elders beter te scoren.

Ondanks alle clichés over zakkenvullende, liegende en bedriegende politici is hun gedrag altijd wel getolereerd. De visieloze politiek wordt gespiegeld door een idealistische leegte in de samenleving. De politieke inactiviteit van burgers komt vanuit het (terechte) gevoel dat ‘het toch niet uitmaakt’. Maar dat gaat niet meer op. De kloof tussen politiek en samenleving is immens en de brug ertussen is allang ingestort. Aan de overkant zal het autoritaire spook van de politieke klasse blijven rondwaren. Dus aan onze kant moeten we bouwen aan een nieuwe machtsbalans. De directe democratie, of beter nog: zelfbeschikking, is dichterbij dan ooit, maar de gevestigde orde gaat haar macht niet zomaar uit handen geven. Ze is de kat in het nauw die we nu steeds raardere sprongen zien maken.

Als er ooit een tijd is geweest om actief te worden is het nu: ga naar een demonstratie, schrijf een artikel, deel een bericht op Facebook, maar op z’n minst: ga stemmen op 6 april. Laat zien dat het u wél iets kan schelen.

Facebooktwitter

2 Comments on "Een grote omwenteling: het gepeupel wint aan macht"

  1. Anouk van der Valk | 1 maart 2016 at 12:26 | Beantwoorden

    Mee eens. Maar dan gaan we allemaal, en masse, ons stem laten horen. Demonstreren, publiceren enzovoorts. En dan? Uiteindelijk blijft het allemaal binnen het vastomlijnde politieke systeem zoals dat er nu is, binnen de bestaande structuren. Verwoorden de Bob Dylons van onze tijd dan uiteindelijk ook niet tot de lamgeslagen en eigen belang dienende politici die we nu ook kennen? Politici van nu hebben toch ook ooit, in hun jeugd, gehandeld vanuit een bepaal idealisme? Ik zou zeggen, we verhuizen naar een plek op aarde waar we nog kunnen leven in kleine gemeenschappen. Waar we nog rekening houden met elkaar en met de natuur om ons heen. Ik denk alleen niet dat er, in onze mondiale informatiesamenleving, nog veel van dit soort plekken bestaan. Neverland misschien 🙂

  2. Bewustwording is de eerste stap. Een groot probleem is dat die bestaande structuren zo diep ingebed zijn in ons collectieve bewustzijn dat het bijna onmogelijk is om een wereld voor te stellen zonder de politieke instituties zoals we die nu kennen. De meeste mensen die de huidige elite graag zouden verjagen zouden haar direct vervangen door een nieuwe, en dat lost dus niets op. Het gaat erom die mensen ervan te overtuigen dat het wel degelijk anders kan – dat mensen elkaar kunnen helpen op basis van vrijwilligheid en zonder overheidsinstanties om te zeggen wat we mogen doen, wat we niet mogen doen en wat we moeten doen. Op elk gebied waar de overheid de macht grijpt is het bijna onmogelijk om het initiatief weer gewoon bij de burgers te leggen, maar als (of wanneer) die in het artikel genoemde grote steunpilaren van de overheid onderuit gaan hebben we een ongekende kans om de samenleving te herordenen.

    Dat verhuizen is trouwens ook niet eens zo onrealistisch 🙂 – in Europa werd een poging gedaan met Liberland (bij Kroatië en Servië). In de VS is er het kansrijkere Free State Project, dat ernaar streeft om 20.000 vrijheidsgezinden / libertariërs te laten verhuizen naar New Hampshire om zo een duidelijke stempel te kunnen drukken op het lokale bestuur. Neverland is dichterbij dan je denkt 😉

Leave a comment

Your email address will not be published.


*


Door de site te blijven gebruiken, gaat u akkoord met het gebruik van cookies. meer informatie

De cookie-instellingen op deze website zijn ingesteld op 'toestaan cookies "om u de beste surfervaring mogelijk. Als u doorgaat met deze website te gebruiken zonder het wijzigen van uw cookie-instellingen of als u klikt op "Accepteren" hieronder dan bent u akkoord met deze instellingen.

Sluiten