Linkse indoctrinatie aan onze universiteiten: de mythes en de werkelijkheid

Facebooktwitter

Een interessant onderzoek: met behulp van big data-analyse inventariseert The Open Syllabus Project alle boeken, artikels en schrijvers die worden aanbevolen in alle syllabi van alle Amerikaanse universiteiten.

In het Amerikaanse hoger onderwijs is het gebruikelijk dat docenten hun studenten een literatuurlijst opgeven met artikels, uittreksels en boeken die gelezen moeten worden vooraleer ze worden besproken in de les. Op basis van die literatuurlijsten kan een rangschikking opgemaakt worden van de meest gelezen auteurs.

Die data geeft enkele interessante vaststellingen prijs: zo is “Het Communistisch Manifest” van Karl Marx het meest aanbevolen werk in de categorieën filosofie, politicologie en sociologie. In de categorie economie scoort het evenwel een pak lager, maar Marx is algemeen beschouwd wel de meest aanbevolen auteur. Wat betreft individuele werken over alle categorieën moet Het Manifest enkel Plato’s “Republiek” boven zich dulden.

In de categorie economie staat Paul Krugman’s “Economics” bovenaan de lijst.  Hij wordt op de voet gevoeld door mede-keynesiaan Gregory Mankiw, en proto-econoom Adam Smith. De eerste liberaal in de lijst is Milton Friedman, op de zesde plaats.

Ter vergelijking: Krugman wordt 1081 keer aanbevolen, Marx 3189 keer.

Welke conclusies moeten hier nu uit getrokken worden? Dat is niet geheel duidelijk. Het is niet omdat een bepaalde auteur in de (verplichte) literatuurlijst is opgenomen, dat de docent zijn studenten probeert te indoctrineren met de ideeën van de persoon in kwestie. Zo is het academisch interessant om Mises’ “Socialism” te plaatsen tegenover Lange’s “Economische Theorie van het Socialisme”, of Hayek’s “Prijzen en Productie” tegenover Keynes’ “Algemene Theorie”. Vanuit academisch-pedagogisch oogpunt zijn zo’n tegenstelling nuttig om bepaalde concepten, nuances, histories en theorieën beter te duiden.

Anderzijds kunnen we niet om de linkse dominantie binnen de academische wereld heen. De linkse stroming is dominant, maar niet hegemonisch. Binnen de muren van de universiteit – voornamelijk onder de academici zelf – is er bijzonder veel ruimte voor debat. In de communicatie met studenten en tussen studenten onderling is dat minder evident.

Dat we die dominantie percipiëren als hegemonie komt omdat linkse academici zeer activistisch te werk gaan, en geen moment onbenut laten om studenten te werven. Conservatieve en liberale academici zijn daarentegen terughoudender (onthou de conservatieve prudentia-gedachte) in het naar voren schuiven van grote theorieën en oplossingen. Het berust niet op toeval dat voorzichtige predicties uit bestaande data in het jargon “conservative” estimations worden genoemd.

Die valse hegemonie van links wordt vaak versterkt door de linkse journalistieke vooringenomenheid, die zulke academici gretig een publiek forum aanreikt. Archetypisch voorbeeld: Na de publicatie van “Le Capital au XXIe siècle” in 2013 was Thomas Piketty niet van het beeldscherm weg te slaan. Toen de man begin 2015 in het vakblad American Economic Review toegaf dat zijn boek fouten bevat en hij de belofte uitsprak om het te herschrijven, verstomde de publieke aandacht vrijwel meteen.

Terwijl de realiteit inhield dat Piketty een stuk inschikkelijker was en veel kritieken uit het centrum en de rechterzijde ter harte nam, hield de publieke opinie vast aan het beeld dat van hem en de academische wereld werd opgehangen.

Met andere woorden: de soep wordt zelden zo heet gegeten als ze wordt opgediend.

Concreet zijn er drie feiten waar we zeker over zijn: 1) links is beter vertegenwoordigd in de academische wereld dan in de samenleving, 2) deze academici nemen actiever en militanter deel aan het maatschappelijke debat dan hun centristische en rechtse collega’s waardoor ze 3) een vertekend beeld van de academische diversiteit in stand houden en versterken.

Maar die feiten zeggen nog niks over de concrete invloed die linkse academici zouden hebben op hun studenten. In hoeverre zijn studenten een onbeschreven blad, wars van elke ideologische vooringenomenheid wanneer zij aanschuiven bij hun eerste college? In hoeverre is hun eigen redeneervermogen bestand tegen vermeende linkse indoctrinatie? En misschien wel de allerbelangrijkste vraag: in hoeverre ga je als student geloven wat je wordt opgedragen om te lezen?

Ik heb Marx en Lange gelezen en het heeft me versterkt in de opvatting dat socialisme gedoemd is om te falen. Sterker nog, Marx en Lange hebben mij inzichten over het socialisme verschaft die ik uit Mises en Hayek nooit zou gehaald kunnen hebben.

De data schept toch wel een genuanceerder beeld. Wat betreft de Verenigde Staten zien we bijvoorbeeld interessante statistieken opduiken (1, 2). 72% van het professorencorps labelt zichzelf “liberal”, en slechts 15% conservatief. Voor Ivy League professoren loopt dat zelfs op tot respectievelijk 87 en 13%. Als de indoctrinatietheorie klopt zou de output van gediplomeerde studenten een soortgelijke verdeling benaderen. Nochtans labelt slechts 52% van de Amerikanen met een diploma hoger onderwijs – inclusief de professoren – zichzelf als “liberal”. Opmerkelijk, uit een studie van de Carnegie Foundation uit 1989 blijkt dat de liberals de conservatieven wegblazen met een ratio van 8:1. Het lijkt dus alsof de linkse indoctrinatie in 26 jaar tijd sterk is afgenomen.

Ook al weten we niets over de preconcepties van studenten vooraleer ze het hoger onderwijs aanvatten, toch kunnen we hieruit voorzichtig concluderen dat die linkse indoctrinatie geen rode vruchten afwerpt.

Het is dus waarschijnlijker dat de linkse bias in de universiteiten eerder linkse studenten aanspoort om een academische carrière na te streven, dan dat het centristische, rechtse of apolitieke studenten overtuigt om links te worden.

Wat Europa betreft zijn zulke cijfers (voor zover ik weet) niet beschikbaar. Dat zou nochtans een interessant licht kunnen werpen om de verschillen tussen de VS en Europa. Niet in het minst omdat wij in Europa een beter beeld hebben van de (vermeende) verlinksing van de Amerikaanse universiteiten dan van onze eigen hogere onderwijsinstellingen. Literatuurlijsten en boekbesprekingscolleges zijn echter minder ingeburgerd in de Europese academische praktijk.

Facebooktwitter

Be the first to comment on "Linkse indoctrinatie aan onze universiteiten: de mythes en de werkelijkheid"

Leave a comment

Your email address will not be published.


*


Door de site te blijven gebruiken, gaat u akkoord met het gebruik van cookies. meer informatie

De cookie-instellingen op deze website zijn ingesteld op 'toestaan cookies "om u de beste surfervaring mogelijk. Als u doorgaat met deze website te gebruiken zonder het wijzigen van uw cookie-instellingen of als u klikt op "Accepteren" hieronder dan bent u akkoord met deze instellingen.

Sluiten