De tentakels van de anti-geschiedenis

Belchite - Town in Aragon, Spain - Destroyed during the Spanish Civil War (1937), was not rebuild and stayed as monument, Foto door Ecelan, CC BY-SA 3.0 [https://creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0/deed.en]
Facebooktwitter

Laatst schreef Nachtwaker Raf Praet een mooi stuk over anti-geschiedenis. Een wederkerende trend waarbij mensen zich militant afzetten tegen de geschiedenis. Een fenomeen dat zich al manifesteert in het Constantinopel van de zesde eeuw onder keizer Justinianus en tot op vandaag voelbaar is Nederland (zwarte piet) en België (koning Leopold II).

De anti-geschiedenis is aan een duidelijke opmars bezig, niet alleen in onze Nederlanden. Zo besliste de Amerikaanse stad New Orleans met een 6-1 meerderheid om monumenten ter nagedachtenis aan de ter ziele gegane Confederale Staten van Amerika (CSA) te verwijderen. Eerder dit jaar besloten enkele zuidelijke staten om de vlag van de CSA te strijken.

Burgemeester Mitch Landrieu omschreef de beslissing als “een moedige beslissing om een bladzijde in onze geschiedenis om te slaan”. Dat is een opmerkelijke uitspraak. Die bladzijde is toch al per definitie omgeslagen? De CSA bestaat niet meer, de slavernij is afgeschaft en de Union is hechter en gecentraliseerder dan ooit tevoren. Zijn monumenten niet per definitie opgericht ter nagedachtenis aan omgeslagen bladzijden? Zou het uitscheuren van bladzijden en hele hoofdstukken geen betere analogie zijn? Is het niet gevaarlijk om monumenten te politiseren?

Monument komt van het Latijnse woord “monere”, “aan iets of aan iemand herinneren”. Een monumentum is geen laudatio, een lofbetuiging. Een fysieke, tastbare, esthetische herinnering aan een mijlpaal in de geschiedenis van een volk of gebied is dus per definitie waardenvrij. Sterker nog: een monument heeft een educatieve functie voor de nieuwe generaties. Hun schoonheid en waardige plaats die hen is toebedeeld te midden de mensen houdt ons permanent de spiegel van de geschiedenis voor, en daagt ons uit tot debat.

In onze (cultuur)marxistische reflex om alles te politiseren zien we echter esthetische heroïseringen van menselijk lijden. Alsof schoonheid de taal van de pijn is, en monumenten een overwinning van de geschiedenis op het heden zijn. Die associaties, die de meesten van ons onderbewust maken, geven op hun beurt dan weer aanleiding tot het verkiezen van een ontaard en inhoudloos modernisme, boven een hogere schoonheid, en het verwerpen van ons verleden.

Door classicistische esthetiek en monumentale schoonheid met elkaar te associëren, creëren we de perfecte omstandigheden voor linkse culturele hegemonie. Daarmee geven we de linkerzijde een vrijgeleide om de geschiedenis te herschrijven, en de passages die niet in het narratief passen uit te wissen. In dezelfde beweging worden de perfecte geometrische verhoudingen van de afgebeelde mooie, slanke mensenlichamen in dat verdomhoekje geplaatst. Stel je voor dat toekomstige generaties schoonheid zouden associëren met het verleden, en deze schoonheid hen uitdaagt om zich verdiepen in de complexe nuances van historische gebeurtenissen en historiografie? Dat zou de culturele hegemonie van het socialisme hypothekeren.

Een andere, minder esthetische manier om de dialoog tussen heden en verleden in de publieke ruimte gaande te houden, is het vernoemen van straten naar historische figuren of gebeurtenissen. Straatnamen liggen bijzonder gevoelig. Dat moet je maar eens aan de Vlamingen uit de Brusselse rand en de faciliteitengemeenten langs de taalgrens vragen.

Straatnamen bevinden zich namelijk in een erg nabije kring van vereenzelviging (ook wel oikeiosis genoemd). De straat waar we wonen en werken is nauw verbonden met onze identiteit. Onze straat is onze eerste steekproef van de mensheid, en onze eerste publieke ruimte van gemeenschapsvorming. Hodoniemen, of straatnamen, vormen dus een belangrijke bron van vereenzelviging tussen verschillende personen en families. Op een zodanige manier zelfs dat verdere kringen van vereenzelviging, zoals sociale stratificatie, religieuze vereenzelviging en etnisch-culturele identiteit vervagen. Een straat als sociaal gegeven kan dus mensen binden vooraleer andere breuklijnen ze van mekaar scheidt. Omdat wij ons dus vereenzelvigen met die kleine sociale biotoop, is een straatnaam dus mogelijk een belangrijk politiek wapen.

Het dopen en herdopen van straatnamen is een beproefd politiek recept. Het Berlijnse Reichskanzerplatz wordt in 1933 herdoopt in Adolf-Hitler-Platz en in 1945 herdoopt in Theodor-Heuss-Platz, genoemd naar de eerste president van de BRD.

Merk op dat de Berlijnse Grosse Frankfurter Strasse in 1949 werd herdoopt tot Stalinallee, en in 1961 werd opgesplitst in de Frankfurter Allee en Karl-Marx-Allee. Interessant en tekenend: het hodoniem Karl-Marx-Allee blijft tot op vandaag ongewijzigd…

In België houden conservatieven en andere mensen met enig historisch inzicht hun hart vast tot het moment waarop de Leopold II-lanen en –pleinen zullen verdwijnen.

In Madrid, het culturele en historische hart van Spanje, voelt de linkse meerderheid sinds de historische verkiezingsuitslag van afgelopen zondag gesterkt om 30 straatnamen die “herinneringen oproepen aan de francistische periode” te herdopen.

De analyse houdt stand: Spanje verkeert in een economische en existentiële crisis, regio’s dreigen zich af te scheuren, de sociale ontwrichting is compleet. Net zoals in het Byzantijnse Rijk van Justinianus. Net als in het Duitsland van de jaren ’20 en ’50. Net als in het België van vandaag. Om de toekomst veilig te stellen, deinzen politici er dan niet voor terug om de geschiedenis te herschrijven.

De straatnamen die geviseerd worden zijn trouwens niet allemaal francistische generaals of falangistische politici. Zelfs generaals zoals Miguel Garcia de la Herran, die door president Lerroux tijdens de tweede Spaanse republiek gratie werd verleend tijdens de dictatuur van Primo de Rivera, verliezen hun straat.

Ook Juan Pojol verliest zijn plein in het centrum van de stad. Pujol was een dubbelagent die tijdens de Burgeroorlog en Tweede Wereldoorlog actief was als informant van de Britse geheime dienst. Pujol speelde een belangrijke rol in Operatie Fortitude, dat valse informatie aan de Duitsers moest lekken over mogelijke landingen van het Geallieerde Leger in de lente van 1944. Dankzij Pujol dachten de Duitsers dat de Geallieerden zouden landen in Calais, waardoor 2 pantserdivisies en 19 infanteriedivisies tot maar liefst 2 maanden na de invasie van Normandië in Noord-Frankrijk gelegerd bleven.

Vreemd, aangezien de Duitsers en Franco objectieve bondgenoten waren. Waarom wordt iemand die zo vitaal geweest is bij de succesvolle bevrijding van Frankrijk, dan een plein afgenomen? Gaat het hier echt om anti-francistische motieven? Of is het een laf revanchisme voor zijn totaal onopgemerkte anti-communistische activiteiten tijdens de tweede Spaanse Republiek? Omdat hij weigerde de wapens op te nemen voor de Republikeinen in de Burgeroorlog omdat zij zijn moeder en zuster hadden opgepakt wegens contra-revolutionaire activiteiten, wat later gebaseerd bleek op valse geruchten?

Hier zit dus duidelijk een reukje aan. Maar er is meer.

De pantserkruiser Baleares verliest ook zijn straatnaam. Het schip vocht aan Nationalistische zijde en werd tot zinken gebracht door de Republikeinse vloot bij de Tweede Slag bij Kaap Palos. Omdat torpedo’s insloegen recht in het voorste magazijn, verloren bijna alle bemanningsleden het leven: 765 zielen.

Kaap Palos was een belangrijke Republikeinse overwinning. Tevens de laatste. Voor de nationalisten was het verlies van de Baleares, en vooral het enorme aantal doden, een grote klap. De nagedachtenis van deze gesneuvelden wordt nu besmeurd door goedkoop links revanchisme. Het eergevoel van strijdende partijen zal samen met de straatnaam sneuvelen.

Ook Demetrio Zolita Alonso verliest zijn straat. Hij is de eerste Spaanse piloot die door de geluidsmuur brak, in 1954. Aangezien hij in de Burgeroorlog werd opgeleid tot piloot door de Duitse Luftwaffe, wordt deze luchtpionier van zijn historische merites gestript.

Opmerkelijk is het verdwijnen van de straat van Edaurdo Aunos, nochtans een prominente Catalaanse regionalist. Men zou toch verwachten dat socialisten, of althans doorwinterde anti-francisten, een zwak zouden hebben voor de Catalaanse zaak? Catalonië was immers de grootste broeihaard van verzet tegen Franco. Neen, Aunos had gediend onder de eerste democratische regering van Primo de Rivera. Gezien zijn banden met Primo de Rivera werd hij door de Tweede Republiek naar Frankrijk verbannen. Na de machtsovername door Franco werd hem de toegang tot Spanje opnieuw ontzegd, wegens zijn regionalistische agenda. Hij vervulde verschillende diplomatische functies in het buitenland en werd in 1943 gerehabiliteerd om minister van Justitie te kunnen worden.

Ook een plein genoemd naar de vreselijke slag bij Belchite, dat tot de volledige vernietiging van het Middeleeuwse stadje leidde, verandert van naam. De ruïnes van de spookstad zijn nu een belangrijke historische herinnering in steen (een monument!) aan de verschrikking van de Burgeroorlog, en de horror die oorlog met zich meebrengt in het algemeen. Waarom wil men zo’n waardevolle historische verwijzing uitbannen?

Tenslotte zal ook het 1 Oktoberplein van naam veranderen. Op 1 oktober 1936 werd Franco in Burgos uitgeroepen tot Generalisimo van het Nationale Leger en staatshoofd van het nieuwe Spanje. Dat is, afgezien van politieke rancune, een belangrijke datum in de Spaanse geschiedenis, dat zeker een plaats verdient tussen de mensen.

Kortom: links speelt hoog spel door met de grove borstel door de geschiedenis te gaan en de betekenis van herinneringen, historische figuren en gebeurtenissen, alsook monumenten niet naar waarde te schatten. Dat past natuurlijk perfect binnen het dogma van het socialisme als een strijd tégen de geschiedenis, in plaats van eender welke ideologie als een kind ván zijn tijd en omstandigheden.

Hoe lang zullen wij deze verkrachting van onze Europese traditie en geschiedenis, inclusief haar zwarte bladzijden, nog langer dulden?

Facebooktwitter

Be the first to comment on "De tentakels van de anti-geschiedenis"

Leave a comment

Your email address will not be published.


*


Door de site te blijven gebruiken, gaat u akkoord met het gebruik van cookies. meer informatie

De cookie-instellingen op deze website zijn ingesteld op 'toestaan cookies "om u de beste surfervaring mogelijk. Als u doorgaat met deze website te gebruiken zonder het wijzigen van uw cookie-instellingen of als u klikt op "Accepteren" hieronder dan bent u akkoord met deze instellingen.

Sluiten