Stations bouwen voor de eeuwigheid, niet de moderniteit

Het oorspronkelijke station Arnhem uit 1869, in 1954 gesloopt
Facebooktwitter

Het is nog geen twee weken geleden dat het nieuwe station Arnhem zijn poorten opende. Ruim achttien jaar en bijna honderd miljoen euro verder hebben we er een spuuglelijk station bijgekregen. Nederland verkwanselt de stations, toch nog altijd de poort naar de stad; de eerste blik die een reiziger op een stad werpt. Maar het ergste is nog dat veel bestuurders het zelf nog mooi vinden ook, in tegenspraak met de smaak van een groot deel van de bevolking.

Het nieuwe station Arnhem Centraal, zoals kort geleden opgeleverd

Het nieuwe station Arnhem Centraal, zoals kort geleden opgeleverd, foto door Sjaakpeppel, CC by-sa 4.0 [http://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/]

Stations zijn van oudsher het paradepaardje van stadsbesturen. Het is de entree van de stad, het biedt een eerste indruk. Ze zijn er in twee soorten: vaak behoren ze óf tot de mooiste gebouwen van een stad, óf tot de lelijkste. Dat heeft met de bouwstijl te maken, waarvan helaas veel van de recent gebouwde of verbouwde stations zo lelijk zijn, dat je ze het liefst direct zou platgooien.

We zien het in Arnhem, maar Arnhem had nog het excuus dat het daarvoor óók een lelijk station had. ’s Hertogenbosch, dat in de jaren ’90 een nieuw station kreeg, had dat excuus niet. Vroeger had de Brabantse hoofdstad een centraal station dat zich kon meten met dat van Amsterdam en Groningen (met de neef van diezelfde architect). Toen het zwaar gehavend de oorlog uitkwam besloot men het niet te herbouwen maar te vervangen. Nu is het vervangende ontwerp nog niet het grootste probleem, maar vooral het modernistische monster dat in de jaren ’90 herrees uit de as. Gelukkig is de historische perronoverkapping nog bewaard gebleven.

Het oorspronkelijke station 's Hertogenbosch uit 1896

Het oorspronkelijke station ’s Hertogenbosch uit 1896

Het vervangende ontwerp uit 1998.

Het vervangende ontwerp uit 1998, foto door Michiel Verbeek [https://commons.wikimedia.org/wiki/User:Michielverbeek], CC BY-SA 3.0 [https://creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0/deed.nl]

Dat ligt niet per se aan de nieuwe tijd. Men kán nog wel mooi bouwen en het is niet eens altijd duurder. Dat laat station Brandevoort in Helmond wel zien. Het is een klein stoptreinstationnetje van nog geen tien jaar oud maar volledig in oude stijl, passend bij de rest van de traditioneel gebouwde wijk. Maar helaas is het de uitzondering die de regel bevestigt.

G_f8mXC7cVCtRlGQDswBftq1JCCEe_DvMLwVT99aBqE

Foto door Bauke Bos

Na de lessen van het alomgewaardeerde stoptreinstation Brandevoort zou je zeggen dat Helmond zijn les geleerd heeft. Maar helaas is niets minder waar. Nog vorig jaar werd in Helmond een nieuw station geopend. Het oude station moest gesloopt worden omdat het jaren ’80-model zó afzichtelijk werd bevonden, dat het voor het aanzien van de stad noodzakelijk werd geacht een nieuw te bouwen. Onder de Helmondse bevolking kwam een luide roep om traditionele bouw; men wilde iets terug in de stijl van het station dat er tot begin jaren ’80 stond of in de stijl van het eerder gebouwde Brandevoort. Maar ze kregen er dit troosteloze misbaksel voor terug.

Station Helmond 2014

Station Helmond, foto door Bakel 123 [https://commons.wikimedia.org/wiki/User:Bakel123], CC BY-SA 3.0 [https://creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0/deed.en]

In sommige gevallen is traditionalistische bouw duurder, maar op de langere termijn valt dat argument weg. Kijken we naar de modernistische misbaksels in het land, dan houden ze het zelden langer dan een halve eeuw vol voordat ze gesloopt worden. Kijken we naar de traditionele bouw, wordt die universeel door alle tijden heen mooi gevonden. Veel traditionele stations als Den Haag Holland Spoor, Groningen en Amsterdam Centraal, stammen nog uit de negentiende eeuw, terwijl veel modernistische bouwwerken andere modernistische bouwwerken uit de jaren ’50, ’60 of ’70 vervangen.

Soms vinden mensen modernistische gebouwen nog wel mooi als ze net gebouwd zijn en ze nog de air van nieuwheid hebben. Maar na een paar jaar valt die beschermende laag eraf en toont het gebouw zich voor wat het werkelijk is: een modernistisch misbaksel, een lelijk gedrocht dat na enkele decennia weer gesloopt moet worden. Laten we daarom liever bouwen voor de eeuwigheid, niet voor de moderniteit.

 


 

Verder lezen:
https://www.facebook.com/ArchMMXII/
https://www.facebook.com/StadtbildDeutschland.e.v/

Facebooktwitter

Be the first to comment on "Stations bouwen voor de eeuwigheid, niet de moderniteit"

Leave a comment

Your email address will not be published.


*


Door de site te blijven gebruiken, gaat u akkoord met het gebruik van cookies. meer informatie

De cookie-instellingen op deze website zijn ingesteld op 'toestaan cookies "om u de beste surfervaring mogelijk. Als u doorgaat met deze website te gebruiken zonder het wijzigen van uw cookie-instellingen of als u klikt op "Accepteren" hieronder dan bent u akkoord met deze instellingen.

Sluiten